Flash Professional CS5 ve iPhone OS

Ekim 2009′da Adobe, MAX etkinliği sırasında Flash Professional CS5′in iPhone uygulamaları geliştirmede kullanılabileceğinden bahsetmişti ama sonrasında bu konuyla ilgili pek ses çıkmadı. Beta sürümüyle geliştirilen uygulamaların AppStore‘da mevcut olduğu bilgisini alınca merakımı gidermek için peşlerine düştüm. Meğer fazla araştırmaya gerek yokmuş, Adobe Labs zaten bilinen belli-başlı uygulamaları listelemiş. Ben bir adım daha ileri gidip CS5 çıkınca iPhone için uygulama geliştirmek hakkında aklıma takılan bir cin-fikri araştırdım.

Adobe, Flash Professional CS5′in Beta’sının halka açık olmayacağını duyurmuştu ama, beraberinde iPhone için bir paketleyici ile geleceği biliniyor. Muhtemelen satışa sunulacak sürümünde bu paketleyiciyi proje seçimi ya da dışa aktarım (export) menüsünden kullanırız. Ama asıl soru mevcut projelerin iPhone için uygulama geliştirirken kullanılıp kullanılamayacağı. Adobe, geliştiricilerin mevcut içeriklerini “iPhone için tekrar paketleyebileceğini” belirtiyor. Anlaşılan basit birkaç işlemle iPhone (ve iPod Touch) uygulamalarında mevcut kodlarımız ambalajı değiştirince çalışacak. Tıpkı AIR platformu üzerinde masaüstü uygulaması geliştirir gibi, kolayca Flash içeriklerini iPhone uygulamalarında kullanabileceğiz.

Tamam ama aklımdaki cin fikri bağlayan asıl soru; bu uygulamalar yoluyla web’deki Flash içeriğinin görüntülenip görüntülenemeyeceği. MAX 2009′da yapılan duyuru ardından binlerce flash oyun ve uygulamaları geliştirenlerin de aynı sorunun cevabını araştırdıklarına eminim. Bu konunun mevcut gelişmelere bakılırsa cevabı basitçe “Hayır”. Uygulamaların AppStore üzerinden dağıtılacağını ve bu yüzden de geliştiricilerin Apple’ın iPhone Developer Program‘ına dahil olması gerekeceğini akıldan çıkartmamak gerek. Zaten Apple, iPhone üzerinde web’deki Flash içeriğine izin verecek olsaydı, muhtemelen bunu evvela Safari’de yapardı.

Ama Apple’ı parmakla işaret etmeden önce bu konuya teknolojinin objektif çerçevesinden bakalım: Şu aralar epey popüler olan Windows Mobile ve Google Droid gibi mobil işletim sistemlerinden farklı olarak, iPhone OS üzerindeki uygulamalar çalıştırıldıkları anda (runtime) yorumlanmaz. iPhone OS bu özelliği sebebiyle uygulamaları, yalnızca belirlenen donanım üzerinde çalıştırılabilir. Web üzerindeki Flash uygulamaları ise tamamen bu kurala aykırı bir mantığa sahiptir ve içlerindeki ActionScript kodunun, o anda çalıştırıldığı donanım tarafından (client side) kendine göre yorumlanması gerekir. Haliyle bu da iPhone tarafında mümkün olmadığından sorumuzun cevabını “Kesinlikle hayır” olarak değiştirelim.

Umarım şu sıralar birçok blog’da bahsedilen, ve Flash ile iPhone’u karşı karşıya getiren sorunlar hakkında yazılanlara biraz daha net görüş sağlayabilmişimdir. Eğer geliştiriciyseniz, şu kesin: Flash Professional CS5 kullanarak geliştireceğiniz uygulamalar iPhone OS 3.0 ve üzeri sürümlerde çalıştırılabilecek. Dolayısıyla artık geliştiriciler de iPhone 1.0/3G/3GS ve iPod Touch üzerinde kullanılabilecek yazılımlar geliştirmek için iPhone SDK‘yı öğrenmeye mecbur kalmayacak. Hatta Adobe CTO’su Kevin Lynch’e göre iPad için de durum aynı olacak.